Energiebesparings­plicht: valt jouw bedrijf eronder?

Je bedrijf valt onder de energiebesparingsplicht als een locatie 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgasequivalent per jaar of meer verbruikt, en er op die locatie een milieubelastende activiteit is. Dan moet je alle maatregelen nemen die zich in 5 jaar of minder terugverdienen, en daarover eens in de 4 jaar rapporteren.^RVO Energiegebruik in een gebouw telt zelf al als milieubelastende activiteit, dus ook een kantoor, winkel of school valt er meestal onder.^RVO

Stand van 15 oktober 2026. Voor 2027 ligt een voorstel klaar, zie onderaan.

Wat is de energiebesparingsplicht?

De energiebesparingsplicht is een regel uit de Omgevingswet. Hij staat in twee besluiten. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) regelt in artikel 5.15 de milieubelastende activiteiten op een locatie. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) regelt in artikel 3.84 de gebouwen en hun gebruiksfuncties.^RVOBalBbl

De plicht is niet nieuw, maar de vorm wel. Sinds de Omgevingswet kijk je per locatie, en verdeel je de plicht over twee kanten: het gebouw en wat er in het gebouw gebeurt.

Energiebesparingsplicht

Je neemt alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Ook maatregelen die CO₂ verminderen tellen mee, zoals zelf hernieuwbare energie opwekken of overstappen op een schonere energiedrager.^RVO

Informatieplicht

Je meldt eens in de 4 jaar bij RVO welke maatregelen je hebt genomen. Meestal met de erkende maatregelenlijst.^RVO

Onderzoeksplicht

Voor grote verbruikers in bepaalde bedrijfstakken: een eigen onderzoek in plaats van de lijst, vanaf 10 miljoen kWh of 170.000 m³ per jaar.^RVO

De grens: 50.000 kWh of 25.000 m³ per locatie

De grens geldt per locatie, niet per bedrijf. Een winkelketen met twintig filialen kijkt dus naar elk filiaal apart. Je neemt het energiegebruik van het meest recente jaar dat representatief is.^RVO

Je telt meer mee dan alleen wat je inkoopt. Zelf opgewekte stroom, bijvoorbeeld van zonnepanelen op je dak, telt mee. Ingekochte hernieuwbare energie ook.^RVO Een bedrijf met veel zonnepanelen kan dus boven de grens zitten, ook als de rekening laag is.

Niet mee tellen deze vier soorten energie:^RVO

• energie die je doorverkoopt aan een ander;
• restwarmte;
• energiedragers die je als grondstof gebruikt, zoals aardgas voor kunstmest;
• brandstof voor voertuigen die de locatie verlaten.

Aardgasequivalent: andere brandstoffen omrekenen

Gebruik je naast aardgas ook warmte of een andere brandstof, dan reken je die om naar kubieke meter aardgas. Dat heet aardgasequivalent. RVO geeft twee voorbeelden.^RVO

Let op het woord of in de grens: 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgasequivalent. Kom je met een van de twee op of boven de grens, dan geldt de plicht.^RVO

Wie moet wat doen: eigenaar en gebruiker

Op één locatie kunnen twee partijen een plicht hebben.^RVO

• De gebruiker van de locatie, de organisatie die er werkt, is verantwoordelijk voor de maatregelen bij de eigen activiteiten. Denk aan koeling, perslucht of een productieproces.
• De eigenaar van het gebouw is verantwoordelijk voor de maatregelen aan het gebouw. Denk aan isolatie, verwarming, ventilatie en verlichting.

Bij de gebouwmaatregelen telt het totale energiegebruik van het gebouw mee. Daarvoor geldt altijd de informatieplicht. Voor de activiteiten geldt de informatieplicht of, bij grote verbruikers, de onderzoeksplicht.^RVO

Ben je eigenaar én gebruiker, dan doe je beide. Huur je, dan maak je afspraken met de eigenaar over wie wat meldt. Voor kantoren en winkels met weinig eigen activiteiten kan de eigenaar ook de activiteiten van de huurder meenemen in zijn melding.^RVO Hoe dat precies gaat, staat in informatieplicht: zo rapporteer je.

Uitzonderingen

Een paar situaties vallen buiten de plicht, of krijgen een lichtere versie.^RVO

Had je locatie een omgevingsvergunning voor milieu? Dan geldt de plicht sinds 1 juli 2023, soms met overgangsrecht.^RVO Weet je het niet zeker, gebruik dan de Wetchecker energiebesparing van RVO. Die zegt per locatie welke plichten gelden.^RVO

In vier stappen nagaan of je eronder valt

1. Maak een lijst van je locaties. Elke locatie toets je apart.
2. Pak per locatie het verbruik van een representatief jaar. De jaarafrekening of de maandfacturen volstaan.^RVO Tel zelf opgewekte stroom erbij.
3. Reken andere brandstoffen om naar aardgasequivalent, met de tabel hierboven.
4. Vergelijk met de grenzen. Onder 50.000 kWh en onder 25.000 m³: geen besparingsplicht. Daarboven: wel. Boven 10 miljoen kWh of 170.000 m³ in een bedrijfstak van het Rijk: lees onderzoeksplicht en EED-audit.^RVO

Val je eronder, dan kies je de maatregelen. Meestal doe je dat met de erkende maatregelenlijst. Heb je een kantoor, kijk dan ook naar label C voor kantoren: dat is een aparte plicht, los van je verbruik.^RVO

Wie controleert het?

Het bevoegd gezag is meestal de gemeente. Voor complexe bedrijven is dat de provincie. De omgevingsdienst doet namens hen het toezicht en beoordeelt de meldingen. Is een melding niet volledig, dan vraagt de omgevingsdienst om verbetering.^RVO Meer daarover in de gids rapporteren en handhaving.

Wat verandert er in 2027?

Het ministerie heeft op 23 april 2026 een voorstel gepubliceerd. Het is nog geen wet.^IPLO

• De terugverdientijd gaat van 5 naar 7 jaar. Je moet dan meer maatregelen nemen.
• De ondergrens blijft 50.000 kWh en 25.000 m³. Een eerder genoemde verhoging naar 100.000 kWh staat niet in het voorstel.
• De onderzoeksplicht vervalt voor 28 bedrijfstakken, zoals ziekenhuizen, garages en de glastuinbouw. Zij gaan naar de informatieplicht.

De nieuwe regels zouden op 1 juli 2027 ingaan. Op 1 december 2027 vervalt het oude overgangsrecht.^IPLO We passen deze pagina aan zodra het besluit in het Staatsblad staat.

Veelgestelde vragen

Geldt de grens per bedrijf of per locatie?

Per locatie. Elke locatie toets je apart aan 50.000 kWh en 25.000 m³ aardgasequivalent.^RVO

Tellen mijn zonnepanelen mee?

Ja. Zelf opgewekte stroom telt mee in het energiegebruik van de locatie, net als ingekochte hernieuwbare energie.^RVO

Ik huur mijn pand. Moet ik dan iets doen?

Ja, voor je eigen activiteiten. De eigenaar is verantwoordelijk voor de maatregelen aan het gebouw.^RVO

Gaat de grens omhoog naar 100.000 kWh?

Nee. Die verhoging staat niet in het voorstel voor 2027. De grens blijft 50.000 kWh en 25.000 m³ (stand van 15 oktober 2026).^IPLO

Valt mijn bedrijf onder de energiebesparingsplicht?

Ja, als een locatie 50.000 kWh stroom of 25.000 m³ aardgasequivalent per jaar of meer verbruikt en er een milieubelastende activiteit is. Energiegebruik in een gebouw telt daar zelf al als zo'n activiteit (RVO).